Βαβέλ - Rebecca F. Kuang

Ο κύριος πρωταγωνιστής είναι ο Ρόμπιν, γεννημένος στην Κίνα, ο οποίος μετά τον θάνατο της οικογένειάς του έρχεται με τον κηδεμόνα του στην Αγγλία. Εκεί εκπαιδεύεται υποχρεωτικά και εντατικά στα κινέζικα, τα λατινικά και τα αρχαία ελληνικά ώστε σε λίγα χρόνια να φοιτήσει και αργότερα να εργαστεί στη Βαβέλ, τμήμα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που ασχολείται με την μετάφραση. Τα πράγματα όμως δεν είναι όπως τα περιμένει και ήδη από την πρώτη του μέρα στην Οξφόρδη αρχίζει να υποψιάζεται ότι δεν γνωρίζει όλη την αλήθεια.

Βρήκα πολύ ενδιαφέρον το πώς η συγγραφέας ανέμειξε την αλήθεια με τη φαντασία. Επειδή έδινε αρκετά στοιχεία για έναν πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Κίνας που αφορούσε το εμπόριο οπίου, το έψαξα λίγο και προς μεγάλη μου έκπληξη είδα ότι όντως υπήρξε τέτοιος πόλεμος. Επίσης, υπάρχουν πολλές αναφορές σε ρατσισμό και διακρίσεις λόγω φύλου ή φυλής που όντως υπήρχαν τον 19ο αιώνα και μάλιστα παγκοσμίως και όχι μόνο στην Αγγλία. Φαντάζομαι υπάρχουν και άλλες ιστορικές πληροφορίες που όμως δεν κατάφερα να εντοπίσω- δεν έψαχνα κιόλας, δεν το διάβασα σαν ιστορικό, σαν μυθιστόρημα το διάβασα.

Ιδιαίτερη αναφορά σίγουρα πρέπει να κάνω στην ετυμολογική ανάλυση λέξεων που είναι παντού μέσα στο βιβλίο. Πάρα πολλές φορές η συγγραφέας αναλύει την προέλευση των λέξεων και την ιστορία τους, μας λέει πώς εξελίχθηκαν με την πάροδο των ετών και πώς ενσωματώθηκαν σε άλλες γλώσσες. Είναι απαραίτητο για την πλοκή, δείχνει τη βαθιά γνώση του αντικειμένου από τη συγγραφέα (είναι εξάλλου μεταφράστρια με σημαντικές σπουδές πάνω στην Κινέζικη γλώσσα) και βοηθά να μπεις στον κόσμο που έχει δημιουργήσει.

Οι χαρακτήρες είναι επιλεγμένοι προσεχτικά ώστε να μπορεί να βασιστεί πάνω τους η ιστορία, να ταιριάζουν και να βοηθούν στις εξελίξεις ακόμη κι αν αυτό οφείλεται μόνο στο φύλο ή στην καταγωγή τους. Δεν περιγράφονται πολύ, η συγγραφέας επικεντρώνεται στις ενέργειές τους και όχι στον χαρακτήρα τους και μας δίνει μόνο όσα στοιχεία χρειάζεται να ξέρουμε για την πλοκή.

Δύσκολο μυθιστόρημα, πυκνογραμμένο και πολυσέλιδο, δεν διαβάζεται σε ένα βράδυ. Θέλει κάποιο επίπεδο συγκέντρωσης και αφοσίωσης, δεν είναι ένα ανάλαφρο ανάγνωσμα. Θα το χαρείτε όσοι θέλετε να μαθαίνετε πράγματα από τα βιβλία που διαβάζετε, οι υπόλοιποι να είστε προετοιμασμένοι και να μην το αρχίσετε σε περίοδο που θέλετε να χαλαρώσετε το μυαλό σας για ν μπορέσετε να το χαρείτε. 

Βαθμολογία: 6/10 (επειδή με ζόρισε αρκετά). 

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου 

Βικτωριανή Αγγλία, 1828. Ο Ρόμπιν Σουίφτ, ορφανό παιδί από την Καντόνα της Κίνας, φτάνει στο Λονδίνο μαζί με τον κηδεμόνα του, τον μυστηριώδη καθηγητή Λόβελ. Στα επόμενα έξι χρόνια θα σπουδάσει λατινικά, αρχαία ελληνικά και κινεζικά, προετοιμαζόμενος για τη μέρα που θα εγγραφεί στο περίφημο Βασιλικό Ινστιτούτο Μετάφρασης –γνωστό ως Βαβέλ– του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Ο πύργος της Βαβέλ αποτελεί το παγκόσμιο κέντρο μετάφρασης και, κυρίως, το παγκόσμιο κέντρο μαγείας. Η αργυροτεχνική –η τέχνη της απόδοσης του νοήματος που χάνεται στη μετάφραση με τη χρήση μαγικών ράβδων αργύρου– έχει φέρει ασύλληπτη ισχύ στη Βρετανία, καθώς αυτή η απόκρυφη τεχνική υπηρετεί την αποικιοκρατική αποστολή της αυτοκρατορίας.

Για τον Ρόμπιν, η Οξφόρδη είναι μια ουτοπία αφιερωμένη στην κατάκτηση της γνώσης. Όμως η γνώση υπακούει στην εξουσία και εκείνος, ως νεαρός Κινέζος μεγαλωμένος στη Βρετανία, συνειδητοποιεί ότι, υπηρετώντας τη Βαβέλ, προδίδει ουσιαστικά την πατρίδα του. Καθώς προχωράει στις σπουδές του, ο Ρόμπιν βρίσκεται παγιδευμένος μεταξύ της Βαβέλ και της μυστηριώδους Αδελφότητας Ερμής, οργάνωσης αποφασισμένης να σταματήσει την επέκταση της αυτοκρατορίας. Κι όταν η Βρετανία κηρύσσει αδικαιολόγητα τον πόλεμο στην Κίνα για το ασήμι και το όπιο, ο Ρόμπιν καλείται να αποφασίσει…

Μπορούν άραγε οι πανίσχυροι θεσμοί να αλλάξουν με εσωτερικές διαδικασίες ή η βία είναι απαραίτητη για κάθε επανάσταση;

Πασχαλιές στο συρματόπλεγμα - Martha Hall Kelly

Διαδραματίζεται κατά μεγάλο μέρος στα χρόνια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, είναι βασισμένο σε αληθινά γεγονότα και δεν αφορά το ολοκαύτωμα των Εβραίων. Η ιστορία παρουσιάζεται μέσα από τη ζωή τριών γυναικών, εκ των οποίων οι δύο είναι υπαρκτά πρόσωπα. 

Η Κάσια είναι μια έφηβη Πολωνή που συλλαμβάνεται από τους Ναζί για συμμετοχή στην Αντίσταση και οδηγείται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης γυναικών του Ράβενσμπρικ. Εκεί έχει την ατυχία να επιλεγεί ως μέλος της ομάδας πάνω στην οποία οι γιατροί του στρατοπέδου θα διενεργήσουν πειράματα. Η Χέρτα είναι μια από τις Γερμανίδες γιατρούς που συμμετέχει στα πειράματα, υπαρκτό πρόσωπο με πραγματική δράση. Και η Κάρολαϊν, επίσης υπαρκτό πρόσωπο, Αμερικάνα ιδιαιτέρως εύπορη που έχει αφοσιωθεί σε φιλανθρωπικές δράσεις. Από τα αρχεία της η συγγραφέας άντλησε (μεταξύ άλλων) πληροφορίες για τις κρατούμενες του Ράβενσμπρικ και τα πειράματα που διενεργήθηκαν σε αυτές. 

Αν και είχα ακούσει ότι οι Ναζί διενήργησαν πειράματα σε κρατούμενους, ήξερα μόνο για τον Μένγκελε, το Άουσβιτς και τους Εβραίους. Επειδή πάντα υπάρχει κάτι καινούριο να μάθουμε για τον Β.Π.Π. ήρθε με το συγκεκριμένο βιβλίο  η Martha Hall Kelly να μας πει κάτι περισσότερο για τη ζωή μιας άλλης κατηγορίας κρατουμένων στα στρατόπεδα: των πολιτικών κρατουμένων. Αδιαμφισβήτητα πολύ ενδιαφέρουσα είναι η οπτική γωνία της Χέρτα αφού μας δείχνει τον τρόπο που επηρέασε η Ναζιστική προπαγάνδα μορφωμένους σκεπτόμενους ανθρώπους. 

Μου άρεσε πολύ το ότι η συγγραφέας συνέχισε να περιγράφει τη ζωή των γυναικών για πολλά χρόνια μετά το τέλος του πολέμου. Μάθαμε έτσι τις δράσεις της Κάρολαϊν, η οποία αν και βρισκόταν χωρικά μακριά, συμπαραστάθηκε στις άτυχες κρατούμενες όσο κανείς άλλος. Και κυρίως, παρακολουθήσαμε τη ζωή της Κάσιας, την αναπηρία που της άφησαν οι επεμβάσεις, τα ψυχολογικά προβλήματα από τον εγκλεισμό στο στρατόπεδο, την προσπάθειά της να ανταπεξέλθει στην ζωή στην Πολωνία του Ανατολικού Μπλοκ. Σίγουρα η ιστορία της θα μου μείνει στο μυαλό. 

Πρόκειται για ένα βιβλίο με πολύ ωραία πλοκή, γρήγορο, απολαυστικό και με σεβασμό στις προσωπικότητες των προσώπων που δεν αποτελούν δημιούργημα της φαντασίας της συγγραφέως. Το διάβασα γρήγορα και το ευχαριστήθηκα πολύ. Είναι μια εξαιρετική ιστορία από μια συγγραφέα που έχει χάρισμα στον λόγο και στις περιγραφές. 

Βαθμολογία: 10/10

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: 

Η ζωή της νεοϋορκέζας Κάρολαϊν Φέριντεϊ αλλάζει για πάντα όταν ο στρατός του Χίτλερ εισβάλλει στην Πολωνία το 1939. Έναν ωκεανό μακρύτερα, η Κάσια Κούζμεριτσκ, μια Πολωνή έφηβη, βυθίζεται όλο και περισσότερο στον ρόλο της ως αγγελιαφόρου στην πολωνική Αντίσταση. Στη Γερμανία, η νεαρή γιατρός Χέρτα Ομπερχόιζερ ξεκινά την καριέρα της γεμάτη φιλοδοξίες, αλλά σύντομα βρίσκεται παγιδευμένη στο ανδροκρατούμενο ναζιστικό καθεστώς. Οι ζωές των τριών γυναικών διασταυρώνονται όταν η Κάσια οδηγείται στο Ράβενσμπρικ, το διαβόητο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης αποκλειστικά για γυναίκες.

Το βιβλίο είναι βασισμένο στην πραγματική ιστορία των «Κουνελιών», των γυναικών που κατάφεραν να επιζήσουν από τα βασανιστήρια στο Ράβενσμπρικ, και αποκαλύπτει μια συνταρακτική ιστορία αγάπης, εξιλέωσης και αποτρόπαιων μυστικών που παρέμειναν κρυμμένα επί δεκαετίες.

Κρυμμένες ζωγραφιές - Jason Rekulak

Από τα λίγα βιβλία που η περίληψη στο οπισθόφυλλο είναι ιδανικά ακριβής σχετικά με την υπόθεση του βιβλίου. Λέει όσα χρειάζεται για να σου εξάψει την περιέργεια και τίποτα περισσότερο, οπότε δεν χρειάζεται να πω κάτι επιπλέον ούτε εγώ.  

Οι βασικοί πρωταγωνιστές είναι δύο: η Μάλορι και ο μικρός Τέντι, με την ιστορία να προχωρά σε συνάρτηση με την εξέλιξη της μεταξύ τους σχέσης. Υπάρχουν φυσικά και άλλα άτομα που παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά εμείς επικεντρωνόμαστε στα όσα ζει και σκέφτεται κυρίως η Μάλορι. Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες περιγραφές χαρακτήρων και δεν μου έλειψε κιόλας κάτι τέτοιο, αρκούν όσα μαθαίνουμε για τους δύο πρωταγωνιστές.

Πρόκειται για μια ιστορία σωστά στημένη, με προσεγμένες δόσεις πραγματικότητας και μεταφυσικού. Μέχρι το τέλος  αμφιταλαντευόμουν για το αν υπάρχει όντως μια υπερφυσική δύναμη που καταλαμβάνει τον Τέντι ή αν η εξήγηση είναι πολύ πιο απλή. Μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο οδηγούνταν οι εξελίξεις, δεν μάντεψα το τέλος- δεν προσπάθησα κιόλας ιδιαίτερα, άφησα την ιστορία να με πάει όπου θέλει με τον ρυθμό που επέλεξε ο συγγραφέας. Και πραγματικά, οι ζωγραφιές που υπάρχουν στις σελίδες του βιβλίου είναι εξαιρετικές, χωρίς αυτές δεν θα ήταν ίδιο το αποτέλεσμα όσο κι αν προσπαθούσε να περιγράψει τοπία και εικόνες ο συγγραφέας. Μπράβο λοιπόν για την εικονογράφηση, εξαιρετικά έξυπνη κίνηση. 

Θα μπορούσα να χαρακτηρίσω αυτό το βιβλίο ως τρόμου; Νομίζω ναι, με τον τρόπο που θεωρούνται "τρόμου" τα βιβλία του Stephen King. Δεν είναι δηλαδή ότι κοιτούσα κάτω από το κρεβάτι μου ή ότι φοβόμουν τα σκοτεινά σημεία του σπιτιού μου, αλλά μια ανατριχίλα την ένοιωσα. Δεν έχει λεπτομερείς περιγραφές πτωμάτων και φόνων, είναι εξευγενισμένος ο τρόμος που προσφέρει οπότε πιστεύω μπορείτε να το διαβάσετε και να το ευχαριστηθείτε  και όσοι απεχθάνεστε τα πολλά αίματα και τις σφαγές. 

Βαθμολογία: 9/10

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: 

Η Μάλορι Κουίν μόλις έχει βγει από την απεξάρτηση όταν πιάνει δουλειά ως μπέιμπι σίτερ του πεντάχρονου Τέντι. Ενθουσιάζεται με τη νέα της δουλειά. Έχει δικό της δωμάτιο, καθώς και τη σταθερότητα που τόσο λαχταρά. Δένεται γρήγορα με τον Tέντι, ένα γλυκό, ντροπαλό αγόρι που έχει μονίμως μαζί του το μπλοκ ζωγραφικής και το μολύβι του. Οι ζωγραφιές του είναι συνηθισμένες: δεντράκια, λαγουδάκια, λουλουδάκια.

Μια μέρα όμως ζωγραφίζει κάτι διαφορετικό: έναν άντρα σ’ ένα δάσος να σέρνει το άψυχο σώμα μιας γυναίκας.

Οι δημιουργίες του Τέντι γίνονται όλο και πιο σκοτεινές, και τα ανθρωπάκια του γρήγορα μετατρέπονται σε ρεαλιστικά σκίτσα που υπερβαίνουν κατά πολύ τις ικανότητες ενός πεντάχρονου. Η Μάλορι αρχίζει να αναρωτιέται μήπως πρόκειται για κλεφτές ματιές σε έναν ανεξιχνίαστο φόνο, που ίσως τις στέλνει μια υπερφυσική δύναμη. Παρότι καταλαβαίνει πόσο παράλογη μοιάζει αυτή η σκέψη, η Μάλορι προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει τις ζωγραφιές και να σώσει τον Τέντι πριν να είναι πολύ αργά.

«Κάθε βράδυ κάνουμε παρέα» λέει ο Τέντι.

«Κοιμάται κάτω από το κρεβάτι μου και την ακούω που τραγουδάει».